|
720 SHARES |
झापा, कार्तिक ७ । शनिबार दिउँसो शिवसताक्षी नगरपालिकाका प्रमुख मेगाहाङ थोप्राको निवासमा एकाएक चहलपहल बढ्यो। आँगनमा मोटरसाइकलको जमघट बाक्लियो। एकपछि अर्को गर्दै नेता तथा कार्यकर्ता घरमा भेला हुन थाले। केही बेरअघिसम्म सामान्य रहेको घरको वातावरण एकाएक उत्सवमय बन्यो।
नगरप्रमुख थोप्रालाई भने यसबारे कुनै जानकारी थिएन। पार्टीका नेता तथा कार्यकर्ता आफ्नो निवासमै आएर जन्मदिनको शुभकामना दिन थालेपछि उनी आश्चर्यमा परे। उनको परिवारका सदस्यसमेत अप्रत्याशित जमघट देखेर खुसी भए।
यो कुनै औपचारिक राजनीतिक कार्यक्रम थिएन। न त पार्टीले निर्णय गरेर सञ्चालन गरेको अभियान नै थियो। नेकपा एमाले शिवसताक्षी नगर कमिटीका नेता तथा कार्यकर्ताले करिब एक वर्षदेखि स्वस्फूर्त रूपमा गर्दै आएको जन्मदिनमा सरप्राइज दिने अभ्यासको निरन्तरता थियो यो।
एमाले शिवसताक्षी नगर कमिटीका अध्यक्ष मेदनी दङ्गालले नेपाल खेलकुद महासङ्घका कोशी प्रदेश उपाध्यक्ष भीम लिवाङको घरबाट यो अभ्यास सुरु गरेका थिए। त्यसयता पार्टीका नेता तथा कार्यकर्ताको जन्मदिनलाई सामूहिक खुसीको अवसर बनाउने क्रम निरन्तर चलिरहेको छ। एमाले शिवसताक्षी नगर कमिटीका अनुसार अहिलेसम्म करिब ५० जना नेता तथा कार्यकर्ताको जन्मदिन यसरी मनाइसकिएको छ।
जन्मदिन पर्ने व्यक्तिको अनुकूल समय मिलाएर पार्टी नेतृत्व तहका कुनै एक जनाले भेटघाटको बहानामा खबर गर्छन्। त्यसपछि अन्य नेता तथा कार्यकर्तालाई जानकारी गराइन्छ। निर्धारित समयमा सबैजना जन्मदिन पर्ने व्यक्तिको निवासमा पुग्छन्। जन्मदिन मनाइने व्यक्तिलाई खादा लगाएर शुभकामना दिइन्छ। त्यसपछि केक काटेर सहभागीहरूबीच बाँडिन्छ।
सामान्य देखिने यही गतिविधिले पार्टीभित्र आत्मीयता बढाउने र नेता–कार्यकर्ताबीचको सम्बन्धलाई सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
शनिबार नगरप्रमुख थोप्राको निवासमा पनि यस्तै दृश्य देखियो। कोशी प्रदेशसभा सदस्य राधाकृष्ण खनाल, शिवसताक्षी नगरपालिकाकी उपप्रमुख नरमाया कार्की, एमाले शिवसताक्षी नगर कमिटीका अध्यक्ष मेदनी दङ्गाल, नेपाल पुस्तक तथा स्टेसनरी व्यवसायी महासङ्घका अध्यक्ष विनोद सापकोटा, अखिल नेपाल किसान सङ्घका केन्द्रीय सदस्य कमल बहादुर कार्की , एमाले नगर कमिटीका सचिवालय सदस्य खड्गप्रसाद अधिकारी, वडा नम्बर ९ का पार्टी अध्यक्ष लोकनाथ खनाल तथा अखिल नेपाल महिला सङ्घ शिवसताक्षी नगर अध्यक्ष निर्मला प्रसाईलगायत सहभागी थिए।
जन्मदिनको शुभकामना दिन पुगेका प्रदेशसभा सदस्य खनालले खादा र शुभकामनाको महत्त्वलाई आत्मीय सम्बन्धसँग जोडे। उनका अनुसार खादा लगाउँदा व्यक्त हुने आत्मीयता र शुभकामना दिँदा प्रकट हुने सद्भावले आपसी सम्बन्धलाई थप प्रगाढ बनाउन मद्दत गर्छ।
नगरप्रमुख थोप्राका लागि भने यो अप्रत्याशित भेटघाट थियो। उनका अनुसार नगर कमिटी अध्यक्ष दङ्गालले फोन गरेर केहीबेर भेटघाट गरी कुरा गर्नुपर्ने भन्दै समय मागेका थिए। उनले दिउँसो २ बजेतिर आफू घरमै खाली रहने बताएका थिए। तर, भेटघाटको वास्तविक उद्देश्यबारे उनलाई जानकारी थिएन।
“मलाई कुनै जानकारी नै थिएन। एकाएक नेताहरू घरमा आएर खादा लगाइदिँदै जन्मदिनको शुभकामना दिन थालेपछि म आफैँ आश्चर्यमा परेँ। पार्टीका यतिका नेता निवासमै आएर शुभकामना दिनु मेरा लागि सरप्राइज जस्तै भयो। म मात्र होइन, मेरो परिवार पनि खुसी भयो,” थोप्राले भने।
निर्धारित समयको आधा घण्टाभित्रै घरको आँगनमा मोटरसाइकल र नेता–कार्यकर्ताको जमघट बाक्लिएको थियो। अप्रत्याशित रूपमा भएको यो जमघट देखेर स्थानीय बासिन्दासमेत आश्चर्यमा परेका थिए।
थोप्राको बुझाइमा यस्तो अभ्यासले मानिसलाई छुट्याउनेभन्दा जोड्ने काम गर्छ। पार्टीभित्र विचार, जिम्मेवारी र नेतृत्वका विषयमा मतभेद हुन सक्छन्। तर, व्यक्तिगत खुसीका अवसरमा एक ठाउँमा भेला हुँदा सम्बन्धलाई सहज बनाउने र आत्मीयता बढाउने अवसर प्राप्त हुन्छ।
राजनीतिक दलभित्र मतभिन्नता हुनु अस्वाभाविक होइन। तर, त्यस्ता मतभेदले व्यक्तिगत सम्बन्धमै तिक्तता ल्याउन नदिन अनौपचारिक भेटघाट उपयोगी हुन सक्छन्। जन्मदिनजस्तो व्यक्तिगत अवसरलाई सामूहिक खुसीमा रूपान्तरण गर्दा नेता तथा कार्यकर्ताबीच संवाद र सद्भावको वातावरण बन्न सक्छ।
शिवसताक्षीमा चलिरहेको यो अभ्यास पार्टीको औपचारिक कार्यक्रम नभई स्वस्फूर्त रूपमा अघि बढाइएको हो। विशेषगरी केन्द्र, प्रदेश, जिल्ला र नगर तहमा जिम्मेवारीमा रहेका नेताहरूको जन्मदिनमा यस्तो जमघट गर्ने गरिएको छ। यसले पार्टीका नेता तथा कार्यकर्तालाई औपचारिक बैठक र राजनीतिक कार्यक्रमबाहेक पनि भेटघाट गर्ने अवसर दिएको छ।
यस अभ्यासले पार्टीभित्रको मतभेद वा सांगठनिक समस्या कति हदसम्म समाधान गरेको छ भन्ने मूल्याङ्कन गर्न थप अनुभव र उदाहरण आवश्यक पर्छ। यद्यपि, व्यक्तिगत खुसीमा सहभागी हुने र एकअर्कालाई सम्मान व्यक्त गर्ने संस्कृतिले आपसी सम्बन्ध सुधार्न सहयोग गर्न सक्छ।
शिवसताक्षीमा सुरु भएको यो अभ्यास अन्य पालिकामा पनि अनुकरण गर्न थालिएको जानकारहरू बताउँछन्।
राजनीतिमा प्रायः सभा, सम्मेलन, भाषण र प्रतिस्पर्धाका दृश्य देखिन्छन्। तर, नगरप्रमुख थोप्राको निवासमा शनिबार देखिएको दृश्य फरक थियो। त्यहाँ कुनै राजनीतिक प्रस्ताव पारित भएन, भाषणको प्रतिस्पर्धा पनि भएन। जन्मदिनको शुभकामना, खादा, केक र आत्मीय भेटघाटमै कार्यक्रम सीमित रह्यो।
एक वर्षमा करिब ५० जनाको जन्मदिन मनाइसकेको यो अभ्यासले राजनीतिक सम्बन्धलाई औपचारिकताभन्दा बाहिर पनि जीवित राख्ने प्रयास गरेको छ। जन्मदिनलाई सामूहिक खुसीको अवसर बनाउँदै नेता तथा कार्यकर्ताबीच आत्मीयता बढाउने यो शैलीले राजनीतिमा मानवीय सम्बन्धको महत्त्वलाई पनि उजागर गरेको छ।
