|
9,000 SHARES |
काठमाडौं । अमेरिका र इरान बीचको तनाव कम गर्ने उद्देश्यले भोलि इस्लामावाद मा उच्चस्तरीय वार्ता हुने भएको छ। पाकिस्तान ले यस वार्तालाई मध्यस्थकर्ताको रूपमा आयोजना गर्न लागेको हो।
पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शेहबाज सरिफले पश्चिम एसियामा हालै घोषणा गरिएको युद्धविरामपछि दुवै देशका प्रतिनिधिमण्डललाई इस्लामावादमा स्वागत गरिने जानकारी दिएका छन्। उनले दुवै पक्षलाई निर्णायक संवादमार्फत विवाद समाधानतर्फ अघि बढ्न आग्रह गरेका छन्।
हालै डोनाल्ड ट्रम्प नेतृत्वको अमेरिकी प्रशासनसँग निकट सम्बन्ध बनाउँदै आएको पाकिस्तान, इरानप्रति पनि संवेदनशील देखिँदै आएको छ। यही सन्तुलनका कारण पाकिस्तान अहिले तेहरान र वासिङ्टन डीसी बीच मध्यस्थकर्ताको भूमिकामा उभिएको छ।
अमेरिका र इजरायल विरुद्ध इरानबीच चलेको करिब ४० दिने युद्ध हालै युद्धविराममा परिणत भएको छ। पाकिस्तानकै पहलमा भएको उक्त सहमतिले क्षेत्रीय तनाव केही मत्थर बनाएको छ।
युद्धको सुरुवात इजरायल र अमेरिकाद्वारा इरानमाथि गरिएको आक्रमणपछि भएको थियो। त्यस क्रममा इरानका सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनी सहित उच्च अधिकारीहरू लक्षित भएको दाबी गरिएको छ। त्यसको प्रत्युत्तरमा इरानले खाडी क्षेत्र, अमेरिकी सैन्य आधार र इजरायलमाथि जवाफी आक्रमण गरेको थियो। इरान समर्थित समूह हेजबुल्लाह को संलग्नतापछि लेबनान समेत द्वन्द्वमा तानिएको थियो।
युद्धविरामको स्वागत गर्दै संयुक्त राष्ट्रसंघ का महासचिव एन्टोनियो गुटेर्रेस ले दीर्घकालीन शान्तिका लागि पहल गर्न सबै पक्षलाई आग्रह गरेका छन्। दक्षिण कोरिया, अस्ट्रेलिया, न्युजिल्यान्ड र जापान लगायत देशहरूले पनि युद्धविरामको स्वागत गरेका छन्। यसैबीच चीन, टर्की र इजिप्टले समेत कूटनीतिक पहलमा भूमिका खेलेको जनाइएको छ।
युद्धविराम घोषणा भएसँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य १७ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेको छ। हर्मुज जलमार्गमा देखिएको तनाव कम भएसँगै विश्व अर्थतन्त्रमा सकारात्मक संकेत देखिएको हो।
यद्यपि, दीर्घकालीन समाधानका विषयमा अझै मतभेद कायम छन्। इरानले अमेरिकी प्रतिबन्ध हटाउन, क्षेत्रबाट अमेरिकी सेना फिर्ता गर्न र आफ्नो आणविक कार्यक्रमलाई मान्यता दिनुपर्ने अडान राखेको छ। त्यसको विपरीत, ट्रम्प प्रशासनले इरानको आणविक कार्यक्रम पूर्ण नियन्त्रणमा ल्याउनुपर्ने शर्त अघि सारेको छ।
यस द्वन्द्वमा दुई हजारभन्दा बढी मानिसको ज्यान गएको अनुमान छ। इरान, इजरायल, लेबनान र खाडी क्षेत्रमा फैलिएको हिंसाले ठूलो मानवीय तथा आर्थिक क्षति पुर्याएको छ।
युद्धका बीच इरानमा ऊर्जा संरचना जोगाउन नागरिकले मानव साङ्लो बनाएको दृश्य सार्वजनिक भएको छ भने युद्धविरामपछि तेहरानमा सरकार समर्थित प्रदर्शन पनि भएका छन्।
